Farmer Producer Company शेतकरी आता केवळ शेतीपुरते मर्यादित न राहता शेतीला उद्योगाचं स्वरूप देण्यासाठी फार्मर प्रोड्यूसर कंपनी आणि शेतकरी उत्पादक गट तयार करत आहेत. यामुळे त्यांना आपला शेतमाल थेट बाजारात विकण्याची, प्रक्रिया उद्योग उभारण्याची आणि शासकीय योजनांचा लाभ घेण्याची मोठी संधी मिळत आहे. केंद्र सरकार आणि राज्य सरकार दोन्ही स्तरावर शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी आणि शेती अधिक सक्षम करण्यासाठी विविध योजना राबवल्या जात आहेत.
शासकीय योजनांचे फायदे
फार्मर प्रोड्यूसर कंपनी आणि शेतकरी गटांना शासकीय योजनांमधून अनेक प्रकारचे फायदे मिळतात. यामध्ये बी-बियाणे, खते, आधुनिक यंत्रसामग्री, प्रक्रिया केंद्र, कोल्ड स्टोरेज, आणि थेट मार्केट लिंकेज मिळते. तसेच प्रशिक्षण, तांत्रिक मदत आणि कमी व्याजदराने कर्ज मिळवण्याची संधी मिळते. या योजनांचा लाभ घेऊन शेतकरी आपली आर्थिक स्थिती मजबूत करू शकतात आणि शेतीला व्यवसायाचं स्वरूप देऊ शकतात.
महत्वाच्या योजना
पंतप्रधान शेतकरी उत्पादक संघटना योजनेअंतर्गत शेतकरी गट आणि फार्मर प्रोड्यूसर कंपन्यांना 15 लाख रुपयांपर्यंत अनुदान आणि तीन वर्षांसाठी 18 लाख रुपयांची मदत मिळते. कृषी पायाभूत निधी योजनेतून गोदामे, प्रक्रिया केंद्रे आणि कोल्ड स्टोरेज उभारण्यासाठी अनुदानासह कर्ज मिळते. महाराष्ट्र सरकारचा बाळासाहेब ठाकरे स्मार्ट प्रकल्प शेतकऱ्यांना शेतमाल प्रक्रिया आणि विक्रीसाठी 2250 कोटींची मदत देतो. पिकांचे नुकसान झाल्यास प्रधानमंत्री फसल बीमा योजनेतून विमा संरक्षण मिळते. तसेच कृषी यांत्रिकीकरण योजनेतून आधुनिक यंत्रसामग्री खरेदीसाठी 50 टक्क्यांपर्यंत अनुदान मिळते.
योजनांचा लाभ घेण्यासाठी आवश्यक अटी
फार्मर प्रोड्यूसर कंपनी स्थापन करण्यासाठी मैदानी भागात किमान 300 शेतकरी तर डोंगराळ भागात 100 शेतकरी असणे आवश्यक आहे. कंपनी कायद्यांतर्गत नोंदणी, आधार कार्ड, बँक खाते आणि जमिनीची कागदपत्रे सादर करावी लागतात. किमान 10 शेतकऱ्यांनी मिळून कंपनी स्थापन करणे गरजेचे असून ती मिनिस्ट्री ऑफ कॉर्पोरेट अफेअर्समध्ये नोंदणीकृत असावी.
अर्ज प्रक्रिया
या योजनांसाठी अर्ज करण्यासाठी राष्ट्रीय कृषी बाजार ई-नाम पोर्टलवर लॉग-इन आयडी तयार करून ऑनलाइन अर्ज करता येतो. आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करावी लागतात. तसेच स्थानिक कृषी विभाग, NABARD किंवा SFAC मार्फत मार्गदर्शन घेता येते. योग्य प्रकारे अर्ज केल्यास शेतकरी गटांना प्रक्रिया, ब्रँडिंग आणि निर्यात करण्याची संधी उपलब्ध होते.
भविष्यातील संधी
फार्मर प्रोड्यूसर कंपनी आणि शेतकरी गटांना भविष्यात आणखी मोठ्या संधी उपलब्ध होत आहेत. सरकारकडून डिजिटल तंत्रज्ञान, ब्लॉकचेन आणि QR कोड यांसारख्या आधुनिक सुविधा पुरवल्या जात आहेत. यामुळे शेतकऱ्यांना थेट ग्राहकांशी जोडता येईल आणि मधला खर्च कमी होईल. ग्रामीण भागातील महिला शेतकरी गटांना देखील विशेष प्रोत्साहन मिळत आहे, ज्यामुळे रोजगाराच्या संधी वाढतील. यामुळे शेती अधिक शाश्वत होईल आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढेल.
निष्कर्ष
फार्मर प्रोड्यूसर कंपनी आणि शेतकरी गटांची संकल्पना शेतकऱ्यांसाठी मोठी क्रांती ठरू शकते. योग्य नियोजन आणि शासकीय योजनांचा वापर केल्यास शेतकरी आपली शेती उद्योगात रूपांतरित करून आर्थिकदृष्ट्या सक्षम होऊ शकतात.
Disclaimer
वरील माहिती केवळ शैक्षणिक आणि सामान्य माहितीसाठी दिली आहे. कोणतीही योजना लागू करण्यापूर्वी किंवा अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत शासकीय पोर्टल किंवा स्थानिक कृषी विभागाकडून तपासणी करणे आवश्यक आहे.